Fausto Coppi's team

De verkeerde afslag bij het Velodrome

Parijs-Roubaix: De Hel van het Noorden wordt weer gereden. Tijd voor ons om weer eens in het archief te duiken. Eén van de meest verbazingwekkende edities van deze wedstrijd vond plaats in 1949. Voor deze race staan twee winnaars in de annalen. Aan de basis van dit bizarre verhaal staan de gebroeders Coppi.

De wielrenbroers Fausto en Serse Coppi worden geboren in Castellania, Italië. Fausto is de oudste, hij ziet een jaar na de Eerste Wereldoorlog het levenslicht. Serse volgt vier jaar later, in 1923. Ze groeien op in het Italië van voor de Tweede Wereldoorlog en vinden hun soelaas in het wielrennen. Een sport waar hun tengere lijfjes gemaakt voor lijken te zijn.

Serse en Fausto Coppi
Serse en Fausto Coppi

Succes Fausto

Fausto behoort al snel tot de wereldtop en wint op zijn twintigste de Giro. Van 1938-1942 maakt hij naam en faam in Europa. In 1942 verbreekt hij het werelduurrecord. Daarna pauzeert de Tweede Wereldoorlog de stormachtige carrière van het Italiaanse talent. Fausto dient in het leger en vecht voor de Italianen in Noord-Afrika. Tussen Mateur en Medjez-el-Bab wordt Fausto gevangengenomen door de Britten. Vervolgens krijgt hij als krijgsgevangene in Tunesië verschillende taken toebedeeld. Eén daarvan is het knippen van de haren van soldaten. Ene Len Levesley, zelf ook wielrenner, zag tot zijn eigen verbazing dat de houder van het werelduurrecord zijn haren aan het knippen was. Hij kende hem enkel van afbeeldingen in tijdschriften.

Na de oorlog hervatte Fausto het wielrennen. Toen hij na verloop van tijd zijn oude vorm weer had teruggevonden, reeg hij de overwinningen aan een. Ook Serse was weer volop aan het koersen. Hij had zichzelf voor de oorlog nog niet kunnen laten gelden, maar nu reden de broers samen hun wedstrijden.
Fausto was met Gino Bartali verwikkeld in een strijd om de titel van beste renner van het moment. Het leverde bijzondere wedstrijden op waarop Coppi en Bartali stuivertje wisselde om de ereplaatsen. Serse had daarentegen hoofdzakelijk bijrollen in de meeste races.

Fausto Coppi
Fausto Coppi in actie

Parijs-Roubaix 1949

Hoe anders was het in de 46e editie van Parijs-Roubaix. Hier zou Serse de held van het verhaal worden. Zij het omstreden. In deze controversiële wedstrijd werd Serse naar voren gestuwd door zijn broer Fausto. In de kopgroep kon Serse evenwel niet voorkomen dat drie man bij hem wegreden. André Mahé, Jacques Moujica en Frans Leenen ontsnapten en reden van Serse weg. Toen ze bij het Vélodrome André-Pétrieux in Roubaix aankwamen stond iemand van de organisatie heftig de richting aan te wijzen waar de renners heen moesten gaan. Maar het was de verkeerde richting. Na enkele honderden meters beseften Mahé en de mede-ontsnappers dat ze volledig verkeerd zaten. Moujica, stijf van de adrenaline, gooide wild zijn stuur om en smakte tegen het asfalt waarbij zijn pedaal brak. Mahé en Leenen lieten hem voor wat het was en probeerden het Vélodrome binnen te komen. Via aanwijzingen van een journalist klommen ze het Vélodrome in en liepen – met fiets en al – door de perstribune naar de baan. Daar passeerde Mahé als eerste de finish.

Enkele momenten later kwam de rest van de groep binnen, met Serse aan kop. Hij kwam als best of the rest binnen. Naderhand, aangespoord door broer Fausto, diende Serse een officieel protest in tegen de winst van Mahé. Hij had immers niet de conventionele route genomen en zou daarom gediskwalificeerd moeten worden. De ene helft van de jury ging mee in deze argumentatie en gaf de overwinning aan Serse. Een andere helft hield voet bij stuk en gaf de overwinning aan de Fransman. Dit dispuut etterde nog maanden door met verschillende comités die er hun hoofd over bogen. Uiteindelijk werd de winst een gedeelde eerste plaats voor Mahé en Serse Coppi.

Bekijk hieronder de beelden van de 46e editie van Parijs-Roubaix:

Het zou de enige grote overwinning van Serse zijn. Terwijl er voor Fausto nog velen successen zouden volgen.

Serse en Fausto
Serse kust zijn broer na de winst van Parijs-Roubaix

Fausto de pionier

Fausto wordt gezien als één van de beste wielrenners ooit. Gezien zijn palmares én het feit dat de Tweede Wereldoorlog, waarin er weinig wedstrijden waren, midden in zijn carrière viel, lijkt die bewering terecht. Maar Fausto was ook een vernieuwer in de sport. Hij was de eerste renner die zichzelf een apart dieet voorschotelde en zich verdiepte in een studie naar ondersteunende voeding en medicatie. Daaraan afgeleid was Fausto ook één van de eerste openlijke dopinggebruikers. Destijds waren er nog geen controles en Fausto sprak frank en vrij over La Bomba; amfetamines. Terugkijkend op sommige foto’s herkend men in bepaalde blikken van Fausto (en Serse) misschien wel een hedendaags bezoeker van een stevig technofeest. Hoewel hij zelf ook argumenten uitsprak tegen het gebruik van amfetamines, nam hij ze wel. ‘Elke keer als het nodig was,’ en dat was ‘bijna altijd.’

Fausto Coppi

De tramrails in Turijn

Het verhaal over de broers laat zich vertellen als een klassieke Italiaanse opera. In 1951 slaat het noodlot toe. In de ronde van Piëmont komt Serse ernstig ten val. In Turijn blijft zijn wiel in de trambaan vastzitten. Serse wordt van zijn fiets afgeslingerd en valt met zijn hoofd op de grond. Hij lijkt niet ernstig gewond en keert beduusd terug naar zijn hotel. Daar beginnen de hoofdkloppingen en al snel wordt hij naar het ziekenhuis gebracht. Interne bloedingen worden hem fataal. Serse sterft in de armen van de aangestormde Fausto.

Fausto blijft winnen.

Na de dood van Serse pakt Fausto zichzelf langzaam weer op. Na een korte periode van mentale afwezigheid gaat hij de strijd weer aan. Hij begint weer races te winnen. Hij herhaalt zijn kunsstukje uit 1949 door in 1952 zowel de Tour de France als de Giro te winnen. Hij was de eerste renner die dit presteerde. Zijn laatste serieuze wapenfeit was het Wereldkampioenschap op de weg in 1953. Ook naast de weg hield hij de gemoederen in het katholieke Italië bezig. Hij verliet zijn vrouw en kind voor Giulia Occhini; La Dame Blanche, die ook haar man verliet, die tevens de dokter was van Fausto. Het liep zo hoog op dat de paus in 1954 weigerde de Giro te zegenen, iets wat anders elk jaar gebeurde.

Fausto Coppi Wereldkampioen
Fausto Coppi in de regenboogtrui

De mythe Fausto kreeg een mythisch einde. Hij werd in december 1959 door de president van Burkina Faso, destijds Opper-Volta, Maurice Yaméogo, uitgenodigd voor een koers en aansluitend daaraan een jachtpartij. Hij sliep in een hotel dat geïnfesteerd was door muggen en deed geen oog dicht. Bij terugkomst in Italië had hij malaria opgelopen. De Italiaanse dokters zagen de klachten echter aan voor bronchitis en gaven hem medicatie die het ziekteproces versnelde. Fausto Coppi stierf in 1960.

Palmares van Fausto en Serse

Fausto Serse 
WedstrijdenJaren gewonnenWedstrijdenJaren gewonnen
Parijs-Roubaix1950Parijs-Roubaix1949
Milaan-San Remo1946, 1948, 1949
Waalse Pijl1950
Ronde van Lombardije1946-1949, 1954
Tour de France1949, 1952
Giro1940, 1947, 1949, 1952, 1953
WK Wielrennen1953
Werelduurrecord1942-1956
Facebook Comments